السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

7

تفسير الميزان ( فارسي )

در قرآن مىفرمايد : « وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّه مَنْ يَنْصُرُه » « 1 » و نيز مىفرمايد : « إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَيَوْمَ يَقُومُ الأَشْهادُ » « 2 » و نيز مىفرمايد : « كانَ حَقًّا عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ » « 3 » و ليكن به هيچ اعتبار نمىتوان دين را فقط براى مؤمنين دانست و رسول خدا ( ص ) را از دين بيگانه شمرد ، آن گاه گفت رسول خدا ياور مؤمنين است ، براى اينكه هيچ كرامت و مزيت دينى نيست مگر اينكه عاليترين مرتبه آن در رسول خدا ( ص ) است و او را سهم وافرى از اين مزيت است ، لذا در هيچ جاى قرآن رسول اللَّه ( ص ) را ياور مؤمنين نخوانده . آرى كلام الهى ساحتش منزه تر از آنست كه نسبت به احترامات لازم الرعايه آن جناب كوتاهى و مسامحه بورزد ، و اين خود قوىترين دليل است بر اينكه هر جا در قرآن ولايت را به پيغمبر ( ص ) نسبت داده است مقصود از آن ولايت در تصرف يا محبت است مانند آيه شريفه : « النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ » « 4 » و آيه * ( « إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّه وَرَسُولُه وَالَّذِينَ آمَنُوا . . . » ) * چون در اين دو آيه روى سخن با مؤمنين است و معنا ندارد رسول خدا ( ص ) ياور آنها باشد چنان كه مفصلا بيان كرديم . پس معلوم شد كه اين دو آيه مورد بحث در سياق ، با آيات سابق خود شركت ندارند و لو اينكه فرض هم بكنيم كه ولايت به معناى نصرت است ، و نبايد فريب جمله آخر آيه يعنى : * ( « فَإِنَّ حِزْبَ اللَّه هُمُ الْغالِبُونَ » ) * را خورد و خيال كرد كه اين جمله تنها مناسب با ولايت به معناى نصرت است . زيرا اين جمله با معانى ديگر ولايت يعنى تصرف و محبت نيز مناسبت دارد ، براى اينكه غلبه دينى و انتشار دين خدا در همه عالم كه يگانه هدف اهل دين است محتاج است به اينكه اهل دين به هر وسيله شده به خدا و رسول متصل و مربوط شوند ، چه اينكه اين اتصال به نصرت خدا و رسول باشد و يا به قبول تصرفاتشان و يا به محبت و دوست داشتنشان ، پس جمله آخر آيه با هر سه معنا سازگارى دارد ، و خداى تعالى در چند جا وعده صريح داده و به همه گوشزد كرده كه به زودى اين غلبه دين اسلام بر ساير اديان محقق مىشود و فرموده : « كَتَبَ اللَّه لأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي » « 5 » و نيز فرموده : « وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِينَ . إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ وَإِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ »

--> ( 1 ) سوره حج آيه 40 . ( 2 ) سوره غافر آيه 51 . ( 3 ) سوره روم آيه 47 . ( 4 ) سوره احزاب آيه 6 . ( 5 ) نوشته است خدا كه محققا من و فرستادگانم به زودى پيروز خواهيم شد . سوره مجادله آيه 21 .